آغازه خبرها ابن سینا و تمثیل عرفانی؛ بهترین کتاب فلسفی فصل شناخته شد
ابن سینا و تمثیل عرفانی؛ بهترین کتاب فلسفی فصل شناخته شد PDF چاپ پست الکترونیکی
ابن سینا و تمثیل عرفانی

در ششمین دوره‌ی کتاب فصل، ویژه‌ی فصل تابستان؛ کتاب «ابن سینا و تمثیل عرفانی» را به عنوان بهترین اثر فلسفی برگزیده شد.

به گزارش واحد خبر حوزه‌ی هنری سازمان تبلیغات اسلامی، در این مراسم که یک‌شنبه ‪  ۲۴‬آذر در تالار فردوسی دانشکده‌ی ادبیات دانشگاه تهران برگزار شد، به پدیدآورندگان ‪  ۱۰‬اثر برگزیده در شش حوزه و به ‪  ۳۲‬اثر شایسته تقدیر در ‪ ۹‬ حوزه، جایزه کتاب فصل اهدا شد.

کتاب ابن سینا و تمثیل عرفانی اثر هانری کربن با ترجمه دکتر انشاء الله رحمتی از سوی اداره کل روابط عمومی و امور بین‌الملل حوزه هنری و انتشارات جامی منتشر شده است.

این کتاب را می‌توان یکی از مهمترین پروژه‌های فکری کربن داست که در راستای اسلام ایرانی تالیف کرده است. کربن در این اثر سه هدف مشخص را در طول هم دنبال می‌کند. اولا بر آن است تا نشان دهد که بر خلاف تصور رایج، ابن سینا یک فیلسوف مشائی صرف نیست. بنابراین نمی‌توان او را به عنوان رئیس مشائیان مسلمان در مقابل سنت حکمت اشراق قرار داد. ابن سینا نه تنها دربرابر سهروردی قرار نمی‌گیرد، بلکه اصولا سلف فکری و معنوی سهروردی است و حکمت سهروردی ادامه همان راهی است که ابن سینا در حکمت مشرقی خویش آغاز کرده است. بنابراین می‌توان همه فیلسوفان ایرانی پس از ابن سینا ( کسانی مانند سهروردی، میرداماد، ملاصدرا تا حاج ملاهادی سبزواری) را در خانواده معنوی واحدی جای داد و از آنها با عنوان سینائیان مسلمان تعبیر کرد.

در ثانی او بر آن است تا در این تحقیق افق تازه‌ای برای پژوهش درباره ابن سینا نشان دهد. به عبارت روشن تر می‌کوشد تا معلوم سازد که فلسفه ابن سینا برای انسان معاصر فلسفه‌ای کارآمد، راهگشا و امروزین است. درست است که ابن سینا در مباحث آکادمیک محض، بخصوص نزد متخصصان و مورخان فلسفه قرون وسطی همواره مورد بحث قرار گرفته است، ولی نباید علاقه و اهتمام به اندیشه وی را در همین چارچوب، محدود کرد. می‌توان ابن سینا را از حصار این محافل آکادمیک بیرون برد و پیام او را برای کسانی که به فلسفه چونان برنامه‌ای زنده و پویا می‌نگرند، معنادار ساخت.

سومین هدفی که کربن از تالیف ابن سینا و تمثیل عرفانی دنبال می‌کند، نقشی است که که حکمت مشرقی ابن سینا می‌تواند در برنامه فکری و معنوی مخصوص خود ایفا کند. این هدف سوم بی‌ارتباط با هدف دوم نیست. کربن که مدعی است حکمت مشرقی ابن سینا قابلیت ورود به فضای فکری و معنوی انسان معاصر را دارد و قادر است این فضا را نشاط و غنایی در خور ببخشد می‌کوشد تا این مدعا را به صورت ملموس و عینی جامه عمل بپوشد و در حقیقت خود او نخستین کسی است که قدم در این راه می‌گذارد. کربن این اثر را نیز درست در چارچوب همان برنامه فکری که در آثار دیگرش نیز دنبال می‌کند تالیف کرده است.

کربن در این کتاب بر آن است که پاسخ معمای حکمت مشرقی ابن سینا را صرفا نه بر پایه حدس و گمان درباره آثار مفقود شده او و نه بر اساس شباهت میان او وسهروردی، بلکه بر پایه متون موجود وی می‌توان مستند ساخت و به اثبات رساند. به اعتقاد او مهمترین منابع برای فهم حکمت مشرقی ابن سینا، همان چیزی است که او از آن با عنوان سه گانه تمثیل‌های عرفانی ابن سینا تعبیر می کند. این سه تمثیل عبارتند از: حی ابن یقظان، رساله الطیر و سلامان و ابسال. پیش از کربن نیز این رساله‌ها مورد توجه بوده اند؟ وجود شرح‌های متعدد بخصوص در مورد رساله حی ابن یقظان گواه بر این معنا است. بنابراین بر خلاف آنچه در نگاه نخست از این رساله‌ها به ذهن متبادر می‌شود به هیچ وجه نمی‌توان آنها را صرف تفنن‌های فیلسوفانه شیخ الرئیس قلمداد کرد. در حقیقت شاگردان ابن سینا و حتی فیلسوفان اسلامی پس از او، این رساله‌ها را به اندازه آثار فلسفی محض ابن سینا در خور اعتنا می‌دانسته اند. کافی است استناد سهروردی در آغاز قصه الغربه الغربیه و نیز استناد ملاصدرا در اسفار اربعه به این رساله‌ها را یادآور شویم.

اصالت تحقیق کربن درباره این رساله‌ها یا به تعبیر خود او تمثیل‌های عرفانی، این است که اولا آنها را در قالب یک مجموعه منسجم، به صورت یک سه گانه تصویر می‌کند، چنانکه گویی این سه رساله، سه بخش اثری واحد یا حتی سه مرحله سلوکی واحد است. و در ثانی می‌کوشد تا بر پایه این سه گانه، حکمت مشرقی ابن سینا به دست دهد. بنابراین تحقیق او صرفا به توضیح مقاصد نویسنده محدود نیست، بلکه همه تحقیق خویش را در راستای غایت مشخصی که همان تبیین حکمت مشرقی است سامان می‌دهد.
 
آخرین به‌روزرسانی چهارشنبه 04 دی 1387 07:43